“Kültürel Mirasın Dijital Belleği: Amasya Yalıboyu Evleri”
Somut ve somut olmayan kültürel değerlerin bilinmesi, korunması ve sürdürülebilirliğinin
sağlanması, toplumların kültürel miraslarını gelecek nesillere aktarabilmesi için önemlidir. Bu
değerler, bir toplumun tarihini, kimliğini, yaşam tarzını ve sosyal yapısını yansıtır. Somut kültürel
değerler; tarihi yapılar, anıtlar, arkeolojik alanlar gibi fiziksel varlıklardır. Somut olmayan kültürel
değerler ise gelenekler, görenekler, el sanatları, müzik, dans gibi topluma özgü manevi
unsurlardır. Bu değerlerin korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması, koruma çalışmalarının
yanı sıra, toplumun bilinçli bir şekilde bu eserleri sahiplenmesi, tanıması ve aktarması ile
gerçekleşebilir. Bu sebeple, dijital arşivleme çalışmaları kültürel mirasın korunması ve
sürdürülebilirliği açısından oldukça önemlidir. Dijital teknolojiler sayesinde hem somut hem de
somut olmayan kültürel miras ögeleri ayrıntılı bir şekilde kaydedilebilir, saklanabilir ve kolay
erişimle geniş kitlelere ulaştırılabilir.
Amasya Yalıboyu Evleri, kentin tarihi dokusunun bir parçasıdır, bu geleneksel evlerin mimari
özellikleri, koruma yöntemleri ve dönüşüm süreçleri birçok çalışmaya konu olmuştur.
Çalışmalar, bu evlerin mimari tipolojilerini analiz etmekte ve korunması için çevresel faktörlerle
uyumlu stratejiler önermektedir. Araştırma kapsamında, Amasya Yalıboyu Evleri’nin ırmak
yönündeki cephelerinin tarihi süreçteki değişimlerini analiz etmek amacıyla arşiv araştırması
yapılarak geçmiş durumu ve değişimleri incelenmiş, mevcut durumunu belgelemek için sahaçalışmalarından yararlanılarak kapsamlı bir veri seti oluşturulmuştur. Proje kapsamında
yürütülen saha çalışmaları dahilinde, 19.06.2025 tarihinde yapıların mevcut durumları
fotoğraflanarak belgelenmiş, panoramik görüntüler elde edilmiş ve cephe elemanlarına ilişkin
detaylı incelemeler yapılmıştır. Yapıların ada ve parsel numaralarıyla birlikte güncel fiziki
durumlarını gösteren fotoğraflar ve mimari özellikleri web sayfamızda dijital bir görsel katalog
olarak sunulmuştur.
Bu çalışma, kültürel mirasın korunması ve araştırmacılar için kolay
erişilebilir bir kaynak yaratma amacı taşımaktadır. Bu proje, Amasya Yalıboyu Evleri gibi kültürel
miras öğelerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından geniş çapta bir etki
yaratmayı hedeflemektedir. Yerel halk, araştırmacılar ve uzmanlar için oluşturulacak dijital arşiv,
kültürel miras bilincini artırarak, mimari değerlerin korunmasına yönelik farkındalık yaratmayı
amaçlamaktadır. Bu açık erişimli veri tabanı sayesinde, güncel verilere ve tarihsel değişimlere
dair bilgilerin paylaşımı sağlanacaktır. Proje, sürdürülebilir koruma stratejilerinin geliştirilmesine
katkıda bulunarak hem yerel paydaşlar hem de akademik çevrelerde kültürel mirasa yönelik ilgiyi
artıracak bir araç olarak kullanılabilir.
